Balıklar cinsiyet değiştirebilir mi?

 · 1 min

Evet!

Balıkların, genetik çeşitliliklerinin korunması ve ortama ayak uydurmak için sağladıkları inanılmaz yolları var. Neredeyse 500 balık türü (popülasyonlarının %2’si) doğal olarak cinsiyet değiştirebiliyor! Çevre şartları da bu değişimi etkileyen önemli faktörlerden. Örneğin, sıcak ortamlar dişi balıkları erkeğe dönüşmeye itiyor ve deneyler gösterdi ki sadece 6 ng/L kadar 17α-ethynylestradiol (doğum kontrol haplarında kullanılan bir madde) tatlısu balıklarının Bülent Ersoy gibi kadınlaşmasına yetiyor!

Doğal olarak cinsiyet değiştirebilen 3 adet ana tür balık var. Bunlar: protogynous, protandrous ve bidirectional hermaphroditic türleri.


asian-sheepshead-wrasse.jpg

Protogyny

Protogynouns balıklar dişiden erkeğe donüşme yeteneğine sahip. Bu çoğu resif türündeki en sık görülen yetenek. Örneğin Asya koyun kabuğu (Kobudai), papağan balığı, orfoz balıkları ve kayabalıkları bu yeteneğe sahip. Kimse cidden neden cinsiyet değiştirdiklerini bilmiyor, ama boy avantajını öne süren hipotez şuanlık elimizdeki en makul açıklama. Bu gösteriyor ki protogynouns türlerinde, büyük dominant erkekler, dişilerin yumurtaladıkları doğum alanlarını koruyorlar. Bu nedenle sadece yeterince büyük olan erkekler çiftleşme fırsatını yakalıyor. Bundan dolayı, bir balık için en iyi seçenek minikken dişiye dönüşmesi ve yeterince büyük boyutlara ulaşınca da erkek forma bürünmesi olacaktır.


clown-fish.jpg

Protandry

Protandrous balıklarerkekten dişiye dönüşme yeteneğine sahiptir ve protogynouns türlere göre daha nadirdirler. Palyaço balığı, Asya levreği (Barramundi), çilekli çipura ve ördek balığı iyi bilinen protandrous türleri arasındadır. Bu türlerin hepsi hayatta kalma şanslarını garantilemek için tek bir kraliçeye ve çeşitli erkeklere ihtiyaç duyarlar. Büyük dişiler yumurtalarını bıraktıkça küçük erkekler spermlerini yaymaya yatkınlaşırlar.


coral-gobies.jpg

Bidirectional hermaphroditism

Bidirectional hermaphrodites bulundukları ortamın şartlarına göre cinsiyetlerini iki türlü de değiştirme yetisine sahipler. Mercan kaya balığı bu cinsel mekanizma için iyi tanınan bir türdür. Bu çekici balık etrafta seyrekçe dolaşan tipik bir asosyaldir ve yeni bir partnerle tanışma şansları çok düşüktür. Bu yüzden, iki hemcins balık karşılaştıkları zaman, bu mekanizma onlara cinsiyet değiştirerek üreme olanağı sağlar!